Hvað er notendamiðuð hönnun?

Notendamiðuð hönnun er aðferð þar sem vefur eða stafræn vara er byggð í kringum raunverulegar þarfir fólksins sem notar hana, ekki innri ferla fyrirtækisins eða smekk þess sem borgar reikninginn. Í reynd þýðir það að hver ákvörðun um útlit, texta og virkni er tekin út frá einni spurningu: hjálpar þetta notandanum að klára það sem hann kom til að gera? Þegar vel tekst til tekur fólk varla eftir hönnuninni. Það finnur bara það sem það leitaði að og fer ánægt í burtu.

Hugtakið á rætur hjá Don Norman, hönnuðinum sem skrifaði bókina The Design of Everyday Things og átti þátt í að móta orðið notendaupplifun hjá Apple á tíunda áratugnum. Grunnhugsunin er einföld. Ef gestur þarf að stoppa og hugsa sig um til að nota vefinn þinn, þá er hönnunin að vinna gegn þér. Fyrir fyrirtæki snýst þetta um sölu, því ruglingslegur vefur tapar viðskiptum jafnóðum og hann fær heimsóknir.

Hvað þýðir að setja notandann í miðju?

Að setja notandann í miðju þýðir að þú byrjar á fólkinu, ekki fyrirtækinu. Áður en fyrsta línan er teiknuð spyrðu hver eigi að nota vefinn, hvað hann sé að reyna að gera og hvað stoppi hann í dag. Svörin ráða síðan öllu hinu: hvað fer efst á forsíðuna, hvaða orð eru notuð og hvaða skref þarf til að klára verkefnið.

Þarna rekast oft á tvö sjónarmið. Fyrirtækið vill gjarnan segja sögu sína, kynna gildin sín og sýna teymið strax á forsíðunni. Gesturinn vill oft bara vita eitt: kostnað, opnunartíma eða hvort varan leysi vandamálið hans. Notendamiðuð hönnun setur þarfir gestsins framar, því það er hann sem ákveður hvort hann verður viðskiptavinur. Sagan um fyrirtækið fær sinn stað, bara ekki fyrir framan það sem fólk kom til að finna.

Hvernig fer notendamiðuð hönnun fram?

Ferlið byrjar á rannsókn. Það þarf ekki að vera flókið eða dýrt. Nokkur samtöl við raunverulega viðskiptavini, greining á því hvað fólk leitar að og skoðun á núverandi vef segja oftast meira en langar skýrslur. Markmiðið er að skilja hvað fólk er að reyna að gera og hvar það gefst upp.

Þegar myndin er skýr taka við notendaferlar og frumgerðir. Frumgerð er einföld útgáfa af vefnum, oft án lita og mynda, sem sýnir hvernig fólk kemst frá einum stað til annars. Þá er hægt að prófa hugmyndina áður en nokkur eyðir tíma í útlit eða forritun. Notendaprófanir eru einfaldasta leiðin til að finna vandamál. Þú biður nokkra einstaklinga sem þekkja ekki vefinn að leysa dæmigert verkefni og fylgist með hvar þeir hika. Rannsóknir Jakobs Nielsen sýna að fimm manns finna oftast flestar hindranir sem skipta máli.

Síðasta skrefið er endurtekning. Notendamiðuð hönnun er sjaldan rétt í fyrstu tilraun. Þú lagar, prófar aftur og lagar meira. Þess vegna vinna góðar vefstofur í smáum skrefum í stað þess að afhenda risastóran vef í einu lagi og vona það besta.

Af hverju borgar notendamiðuð hönnun sig?

Vefur sem er auðveldur í notkun selur meira. Það er einfaldasta leiðin til að útskýra ávinninginn. Netverslun sem styttir greiðsluferlið úr fimm skrefum í tvö missir færri viðskiptavini á leiðinni að kaupunum. Ferðaþjónustufyrirtæki sem gerir bókun einfalda fyrir erlendan gest í símanum fær fleiri bókanir en það sem felur verðin þrjá smelli inni í valmynd.

Ávinningurinn kemur líka fram þar sem hann sést ekki strax. Vefur sem fólk skilur býr til færri símtöl í þjónustuver, færri fyrirspurnir um það sem stendur nú þegar á síðunni og minni gremju hjá starfsfólki. Notendamiðuð hönnun og aðgengi haldast auk þess í hendur. Vefur sem er skýr fyrir alla er líka skýrari fyrir fólk sem notar skjálesara eða á erfitt með fínhreyfingar.

Hvernig veit ég hvort vefurinn minn sé notendamiðaður?

Þú þarft ekki sérfræðing til að fá tilfinningu fyrir þessu. Nokkrar einfaldar spurningar segja þér mikið:

• Finnur nýr gestur það sem hann leitar að á innan við mínútu?

• Virkar vefurinn jafn vel í síma og á tölvu?

• Er hægt að klára helsta verkefnið, hvort sem það er að bóka, kaupa eða hafa samband, án þess að hika?

• Skilur einhver sem þekkir ekki fyrirtækið hvað þú gerir á tíu sekúndum á forsíðunni?

Ef svarið er nei við einhverri þessara spurninga er tækifæri til að bæta vefinn. Stundum dugar að laga texta og einfalda valmynd. Í öðrum tilfellum þarf að hugsa uppbygginguna upp á nýtt. Ef þú ert að meta hvort þú þurfir nýja stofu í verkið er gagnlegt að lesa Hvernig vel ég vefstofu? áður en þú byrjar.

Notendamiðuð hönnun byrjar áður en fyrsta línan er teiknuð

Besta notendamiðaða hönnunin verður til í undirbúningnum, ekki í fínpússun undir lokin. Þegar markmið og notendaferlar eru skýr frá byrjun raðast útlitið nánast af sjálfu sér, því hver skjár hefur skýrt hlutverk. Þetta er líka ástæðan fyrir því að góð vefstofa spyr margra spurninga áður en hún talar um liti.

Skýr uppbygging hjálpar ekki bara fólki heldur líka vélunum sem raða vefjum í leit og í svör gervigreindar. Vefur sem er rökrétt uppbyggður og skrifaður á mannamáli er auðveldari fyrir Google og gervigreindarlíkön að skilja. Við förum nánar yfir þá hlið í greininni Leitarvélabestun og finnanleiki á mannamáli.

Hjá Flóru byrjar hvert verkefni á þörfum notandans og markmiðum fyrirtækisins, áður en nokkur lína er teiknuð. Sú nálgun skilaði okkur meðal annars Íslensku vefverðlaununum frá SVEF fyrir besta ferðaþjónustuvefinn. Þú getur skoðað þjónustuna okkar og séð hvernig við vinnum.

Algengar spurningar

Er notendamiðuð hönnun það sama og UX?

Þær eru náskyldar. UX, eða notendaupplifun, er heildarupplifun fólks af vörunni. Notendamiðuð hönnun er aðferðin sem þú notar til að ná góðri upplifun, með því að byggja allt út frá þörfum notandans og prófa hugmyndir á raunverulegu fólki.

Þarf lítið fyrirtæki að hafa áhyggjur af notendamiðaðri hönnun?

Já, og oft meira en stór fyrirtæki. Lítið fyrirtæki hefur sjaldan efni á að tapa viðskiptum vegna ruglingslegs vefs. Góðu fréttirnar eru að notendamiðuð hönnun þarf ekki að vera dýr. Nokkur samtöl við viðskiptavini og einföld próf komast langt.

Hvað kostar notendamiðuð hönnun aukalega?

Yfirleitt ekkert sérstakt. Hjá vefstofu sem vinnur rétt er þetta hluti af ferlinu, ekki viðbót á reikninginn. Ef stofa rukkar sérstaklega fyrir að spyrja um notandann er rétt að staldra við.

Er hægt að laga notendamiðaða hönnun eftir á?

Já. Þú þarft ekki að byrja frá grunni til að bæta upplifunina. Oft má ná miklum árangri með því að einfalda valmynd, laga texta og stytta helstu ferla á vefnum sem þú átt nú þegar.

Viltu vef sem fólk skilur og notar? Heyrðu í okkur hjá Flóru og við tökum stöðuna með þér, án skuldbindingar.