Hvað er leitarvélabestun og þarf ég hana?

Leitarvélabestun, oftast kölluð SEO (search engine optimization), er vinnan við að gera vefsíðu þannig úr garði að Google og aðrar leitarvélar skilji hana, treysti henni og birti hana ofarlega þegar fólk leitar. Stutta svarið við seinni hluta spurningarinnar er já: ef viðskiptavinir þínir leita að vörum eða þjónustu á netinu þarftu leitarvélabestun í einhverri mynd. Spurningin er frekar hversu mikla, og hvar er skynsamlegast að byrja.

Hvað felst í leitarvélabestun?

Leitarvélabestun skiptist gróflega í þrjá hluta sem vinna saman.

Tæknilegi hlutinn snýr að vefnum sjálfum: að síðan hlaðist hratt, virki vel í síma, sé rétt uppbyggð með fyrirsögnum og lýsigögnum og að Google komist yfirhöfuð að efninu. Þetta er grunnvinna sem góð vefstofa á að skila með hverjum einasta vef, ekki aukapakki sem þú kaupir eftir á. Þegar Flóra afhendir vef í Framer er þessi hluti hluti af verkinu frá fyrsta degi.

Efnishlutinn snýst um að svara því sem fólk er raunverulega að leita að. Bókhaldsstofa sem skrifar skýra síðu um hvað ársreikningur kostar á mun meiri möguleika á að finnast en stofa sem skrifar bara "við bjóðum trausta þjónustu". Google verðlaunar efni sem svarar spurningum, ekki almennt tal um ágæti fyrirtækisins.

Þriðji hlutinn er traust utan frá: tenglar frá öðrum vefjum, umfjöllun í fjölmiðlum, skráningar í vefskrár og umsagnir. Þegar aðrir vefir vísa á þinn les Google það sem meðmæli.

Hvernig ákveður Google hver birtist efst?

Google raðar niðurstöðum eftir hundruðum þátta en kjarninn er einfaldur: leitarvélin reynir að giska á hvaða síða svarar leitinni best. Hún horfir á hvort efnið passi við leitarorðið, hvort vefurinn sé tæknilega í lagi, hvort aðrir treysti honum og hvernig notendur hegða sér þegar þeir smella á niðurstöðuna.

Hér skiptir samhengið máli. Fyrir leitina "pípari Kópavogi" þarftu ekki að keppa við allan heiminn, bara við aðra pípara á höfuðborgarsvæðinu. Íslenskur markaður er lítill og samkeppnin um mörg leitarorð er furðu veik. Það þýðir að lítið fyrirtæki með vandaðan vef og skýrt efni getur náð fyrsta sæti á Google fyrir orð sem skipta það máli, án þess að eyða milljónum. Við höfum farið nánar yfir þessa vinnu í greininni Hvernig kemst vefsíðan mín ofar á Google?

Hverjir þurfa leitarvélabestun og hversu mikla?

Þörfin fer eftir því hvernig viðskiptavinir finna þig.

Ef fólk leitar að þjónustunni þinni á Google, og það á við um veitingastaði, ferðaþjónustu, iðnaðarmenn, netverslanir, lögfræðistofur og nánast alla þjónustu við almenning, þá er leitarvélabestun ein ódýrasta markaðssetning sem þú getur fjárfest í. Samkvæmt Statcounter fer yfir 90% af allri leit á netinu fram í gegnum Google, og smellur úr lífrænni leit kostar þig ekkert, ólíkt auglýsingu.

Ef viðskiptin þín koma nær eingöngu í gegnum tengslanet, útboð eða fasta samninga er þörfin minni. Verkfræðistofa með fimm stóra viðskiptavini þarf ekki að berjast um leitarorð. En jafnvel þá gildir lágmarkið: þegar einhver leitar að nafni fyrirtækisins þíns á vefurinn að birtast efst, líta vel út og svara því sem fólk vill vita.

Svo er þriðji hópurinn, fyrirtæki í ferðaþjónustu sem sækja erlenda gesti. Þar er samkeppnin hörð og á ensku, og þar dugar grunnvinnan ein ekki. Flóra vann SVEF-verðlaunin fyrir besta ferðaþjónustuvefinn og reynslan þaðan er skýr: vefir sem taka leit alvarlega fá bókanir beint til sín í stað þess að borga bókunarrisum þóknun af hverri sölu.

Hvað gerist ef þú sleppir henni?

Vefurinn hverfur ekki, en hann verður eins og verslun á bakvið hús án skiltis. Fólk sem þekkir þig finnur þig, aðrir ganga framhjá. Í reynd þýðir það að samkeppnisaðilinn sem sinnir sínum vef fær símtölin og fyrirspurnirnar sem hefðu getað verið þínar.

Algengasti misskilningurinn sem við hittum fyrir er að nýr og fallegur vefur skili sér sjálfkrafa ofar á Google. Hann gerir það ekki. Útlit og sýnileiki eru tvö aðskilin verkefni, og vefur sem er hannaður án þess að hugsa um leit getur meira að segja tapað sýnileika við endurnýjun ef gamlar slóðir og efni týnast í flutningunum.

Google er ekki lengur eini leikvöllurinn

Sífellt fleiri spyrja ChatGPT, Claude og aðra gervigreindaraðstoðarmenn í stað þess að fletta upp á Google. Þá dugar ekki að hugsa bara um röðun í leitarniðurstöðum, því gervigreindin les vefinn þinn og ákveður hvort hún vitni í hann þegar hún svarar. Sú vinna kallast AEO og byggir að miklu leyti á sama grunni: skýru efni sem svarar spurningum beint. Við höfum skrifað sérstaklega um hvað AEO er og hvort þú þurfir bæði SEO og AEO.

Góðu fréttirnar eru að þetta tvennt togast ekki á. Vefur sem er vel skrifaður fyrir fólk og tæknilega í lagi stendur vel að vígi á báðum stöðum.

Hvernig veistu hvort vinnan skili árangri?

Leitarvélabestun hefur það fram yfir margar aðrar markaðsaðgerðir að hún er mælanleg niður í hvern smell. Í Google Search Console sérðu hversu oft vefurinn birtist í leit, fyrir hvaða orð og hversu margir smella. Í vefmælingum á borð við Plausible eða Google Analytics sérðu svo hvað gestirnir gera þegar þeir koma: senda þeir fyrirspurn, bóka þeir, kaupa þeir?

Settu þér skýr viðmið áður en vinnan hefst. Dæmi um raunhæft markmið fyrir lítið þjónustufyrirtæki er að tvöfalda fjölda smella úr lífrænni leit á sex mánuðum og fjölga fyrirspurnum í gegnum vefinn um fjórðung. Tölur af þessu tagi gera samtalið við vefstofuna heiðarlegt: annaðhvort skilar vinnan sér í mælingunum eða ekki. Varastu loforð um "fyrsta sæti á Google" án þess að tiltekin leitarorð fylgi, slík loforð eru merki um sölumennsku frekar en fagmennsku.

Hvernig byrjar þú?

Byrjaðu á að mæla stöðuna. Google Search Console er ókeypis tól sem sýnir þér fyrir hvaða leitarorð vefurinn birtist í dag og hvar smellirnir koma. Margir verða hissa á niðurstöðunni, í báðar áttir.

Næst skaltu laga grunninn: hraða, símavænleika, fyrirsagnir og lýsigögn. Ef vefurinn er gamall getur borgað sig að meta hvort endurnýjun sé betri fjárfesting en plástrar. Síðan kemur efnisvinnan, sem er langhlaup frekar en spretthlaup: ein vönduð grein á viku sem svarar raunverulegri spurningu viðskiptavina gerir meira gagn en tíu almennar síður sem enginn leitar að.

Ef þú vilt mat á stöðunni á þínum vef tekur það okkur hjá Flóru stutta stund að renna yfir hann og segja þér hreint út hvar tækifærin liggja. Þú getur óskað eftir tilboði hér eða sent línu á hallo@florastudio.is. Fyrsta samtalið kostar ekkert.

Algengar spurningar

Hvað tekur langan tíma að sjá árangur af leitarvélabestun?

Tæknilegar lagfæringar geta skilað sér á nokkrum vikum en efnisvinna tekur yfirleitt þrjá til sex mánuði að skila mælanlegum árangri. Á íslenskum markaði, þar sem samkeppni um mörg leitarorð er lítil, gengur þetta oft hraðar en erlendar tölur gefa til kynna.

Get ég gert leitarvélabestun sjálfur?

Að hluta, já. Þú þekkir viðskiptavini þína best og getur skrifað efni sem svarar spurningum þeirra. Tæknilega hliðin krefst hins vegar sérþekkingar og þar borgar sig að fá vefstofu með í lið, að minnsta kosti í upphafi til að leggja réttan grunn.

Hver er munurinn á leitarvélabestun og Google-auglýsingum?

Auglýsingar kaupa þér pláss efst á síðunni og virka um leið, en kostnaðurinn hættir aldrei: um leið og þú hættir að borga hverfur þú. Leitarvélabestun byggir upp sýnileika sem heldur áfram að skila smellum án þess að þú borgir fyrir hvern og einn. Flest fyrirtæki nýta hvort tveggja á ólíkum stigum.

Er leitarvélabestun einskiptisverk?

Nei. Grunnurinn er lagður einu sinni en Google uppfærir leitarvélina stöðugt, samkeppnisaðilar bæta sína vefi og spurningar viðskiptavina breytast. Hæfilegt viðhald er að fara yfir stöðuna á nokkurra mánaða fresti og bæta við efni reglulega.

Skiptir leitarvélabestun máli fyrir gervigreind eins og ChatGPT?

Já. Gervigreindaraðstoðarmenn sækja svör í vefi sem eru tæknilega aðgengilegir og svara spurningum skýrt. Vinna við leitarvélabestun er því um leið fjárfesting í sýnileika hjá ChatGPT og sambærilegum tólum.